Ten bewijze dat je voor mooie kanotochten geen honderden kilometers hoeft te rijden besloten wij om het volledige bevaarbare deel van de Dommel af te varen. Dat stuk is ± 85 kilometer lang en stroomt van Neerpelt in België tot aan de monding in de Maas te ’s-Hertogenbosch.

Van Neerpelt tot Valkenswaard, een groot natuurgebied.

Een vroege start in Neerpelt is raadzaam. Het eerste stuk van de Dommel, van Neerpelt tot aan de Venbergse Molen in Valkenswaard, is immers een druk bevaren toeristische kanoroute, kanovaren op de Dommel is populair. Dat is zo met goede reden want de Dommel slingert er door een prachtig landschap. Je vaart er door de Plateaux en het Hageven die samen een internationaal natuurgebied vormen van de Nederlandse Vereniging Natuurmonumenten en het Vlaamse Natuurpunt. Het gebied bestaat voor een deel uit vloeiweiden langs de Dommel, die met populieren beplant zijn. Deze vloeiweiden zijn vanaf 1847 aangelegd. Ze werden bevloeid met kalkrijk water uit het Kempens Kanaal en gebruikt als hooiland.

Tussen Borkel en Schaft en de Venbergse Molen stroomt de Dommel dwars door de Malpiebeemden, die bestaan uit kleine veldjes grasland, moerasbosjes en moerassen.

Ten zuiden van Valkenswaard ligt de Venbergse watermolen. Deze watermolen werd voor het eerst vermeld in een document uit 1227 van Hertog Hendrik I van Brabant die een derde deel van de molen schonk aan het zusterklooster in Postel. In de jaren zeventig werd de molen gerestaureert omdat hij dreigde te verzakken. Vandaag is in het molenhuis een café-restaurant gevestigd. Ideaal voor een tussenstop.

Canoeing on the dommel

Van Valkenswaard tot Waalre, nauwe passages

Tussen Valkenswaard en Waalre waar we kamp willen opslaan passeren we nog de Dommelse watermolen waar een flinke portage moet gebeuren. Met al onze bagage en al een twintigtal kilometer op de teller weegt dat door. Ook hier blijft de Dommel door een heel natuurlijk landschap stromen en versmalt soms tot amper twee meter. Een lage brug blokkeert de doorgang een eindje na de Dommelse molen bij hoog water.

Wij slaan kamp op aan de Volmolen in Riethoven net voor Eindhoven. De molen bestond reeds in 1350 en was in bezit van de Abdij van Echternach. Tegenover de molen is een brasserie annex camping met een apart veldje voor tenten. Een ideale plek om te overnachten.

Van waalre tot Nijnsel, dwars door Eindhoven.

De volgende ochtend nemen we een vroege start om vlot Eindhoven door te kunnen varen. We hebben dertig kilometer voor de boeg. Via Veldhoven en Gestel bereikt de Dommel Eindhoven. Het eerste stuk in Waalre blijft zeer natuurlijk en je vermoed niet dat je een van de grootste agglomeraties van Nederland bereikt. Het eerste teken van stedelijkheid is de Eindhovense randweg waar je onderdoor vaart richting Genneper watermolen. Ook hier vaar je door een groen gebied zonder bebouwing. In 2014 werd de Dommel hier heraangelegd met hogere kades en meer ruimte voor de natuur en dat loont.

Canoeing on the dommel

De Genneper watermolen zorgt voor wat opwinding dankzij de kanogoot. Verderop peddelen we dan eindelijk de stad binnen. Zelfs hier blijft alles erg groen, op de passage langs het van Abbe museum na. Verderop varen we onder het station door en lijkt het alweer of we de stad verlaten hebben. Kanovaren op de Dommel is niet toegelaten in het centrum van Eindhoven over een lengte van ± 2 kilometer.

Canoeing on the dommel
Canoeing on the dommel
Canoeing on the dommel

De rivier meandert verder noordwaarts door de bossen tot in Son en Breughel waar de Dommel het Wilhelminakanaal kruist. De Dommel stroomt hier onder het hoger gelegen kanaal door. Wij peddelen verder tot in Nijnsel waar we kamp opslaan.

Van Nijnsel tot 's Hertogenbosch, het Groene Woud

Onze laatste peddeldag is de langste, we hebben 38 kilometer voor de boeg. De tocht leidt ons door het Groene Woud, een gebied van 35.000 hectare in de driehoek Eindhoven-Tilburg-‘s-Hertogenbosch. het gebied beslaat 7.500 hectare aan bossen, moerassen, heide en agrarisch populierenlandschap. De overheid riep het gebied in 2005, naast negentien andere gebieden, uit tot Nationaal Landschap.

Vanuit Nijnsel bereiken we al snel Sint-Oedenrode alwaar ons alweer een opwindende kanogoot wacht, we nemen hem zonder probleem. Verderop is er ook een slalombaan ingericht met een paar kleine versnellingen. hetzelfde prachtige groene landschap van de voorbije dagen brengt ons tot in Boxtel.

Canoeing on the dommel

Delen van de Dommel werden in de twintigste eeuw rechtgetrokken. dat is het duidelijkst bij Boxtel waar de Dommel werd afgesneden en een afwateringskanaal werd aangelegd. Het Waterschap Dommel heeft ondertussen echter plannen ontwikkeld om de Dommel een natuurlijker karakter te geven en de kanalisatie over aanzienlijke afstanden ongedaan te maken. Hierdoor zal tevens de waterbergingscapaciteit van de rivier toenemen. Sinds 2013 stroomt de Dommel weer door de originele loop in Boxtel en heeft het afwateringskanaal ten oosten van Boxtel niet langer de rol van hoofdloop maar, van back-up bij een hoge wateraanvoer. Het maakt kanovaren op de Dommel in Boxtel een stuk leuker.

Het stuk rond en door Boxtel is de moeite waard. Midden in het stadje is een mooie steiger gebouwd die uitnodigd voor een korte pauze. De kanogoot verderop is echter een miskleun. Hij is erg smal en bovendien zit er halverwege een bocht in. geen lachertje met een lange zwaar beladen houten kano.

Canoeing on the dommel

Na Boxtel verandert de Dommel van aanzicht. Het word een brede traag stromende, statige rivier. Via Sint-Michielsgestel en Vught stroomt ze naar ‘s-Hertogenbosch. Daar komt de Dommel samen met de Aa, om als Dieze verderop in de maas uit te monden. Wij eindigen onze tocht tegenover de citadel waar de mooie steiger en clubhuis van Roeivereniging De Hertog het uitladen gemakkelijk maakt. Kanovaren op de Dommel is fantastisch, het is een rivier met vele gezichten en hij meandert door een prachtig, groen landschap.

Canoeing on the dommel
Canoeing on the dommel
Canoeing on the dommel
Canoeing on the dommel
Canoeing on the dommel

4 Comments

  • hoi, ik ben steeds op zoek naar meerdaagse kano tochten, en zo kwam ik bij jullie. ziet er zeer leuk uit, de dommel! is het ook te doen voor mensen met enkel vlakwater ervaring? en hoe overbrug je het stuk in einhoven waar je 2 km niet mag peddelen?
    mvg michiel uit zomergem o-vl.

    • De Dommel is erg leuk voor een meerdaagse tocht. Het is een erg natuurlijke rivier zonder noemenswaardige stroming. Overnachten kun je vòòr Eindhoven aan De Volmolen. Na Eindhoven zijn er geen campings langs het water. Zonder je te willen aanzetten tot onwettelijk gedrag is wildcamperen de enige oplossing. Hetzelfde geldt voor het traject in het centrum van Eindhoven waar je niet mag peddelen. In essentie is dat een stukje van een kleine twee kilometer van het park tot voorbij het station. Als je een karretje meeneemt kun je dat eind stappen maar ik heb geen weet van mensen die daar uit het water zijn gehaald. En ik ken er een boel die er al gepeddeld hebben.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.