Onze houtbibliotheek

We bouwen al jaren kano’s en peddels in hout. Dat is een keuze die vanzelf kwam voor wie, zoals wij, veel buiten is en met aandacht naar materialen kijkt. Omdat we veel belang hechten aan een respectvolle omgang met de natuur, zijn we de voorbije jaren een houtbibliotheek beginnen aanleggen: een verzameling planken en stammen die niet zomaar gekocht zijn, maar een herkomst hebben die we kennen en begrijpen. Daar plukken we nu stilaan de vruchten van en dat wil ik graag onder de aandacht brengen.

Van oudsher gebruiken we western red cedar voor de rompen van onze kano’s. Het hout is licht, stabiel en laat zich fijn schaven tot strips die een sterke, soepele romp vormen. Voor de trim ,  boegdelen, zitjes, juk en dekjes ,  werken we vooral met essenhout, taai en elastisch.

Onze peddels bouwen we traditioneel in es, notelaar en kerselaar. Dat is wat men gemeenzaam handelshout noemt: goed verkrijgbaar, betrouwbaar en al lang de standaard in ambachtelijke peddelbouw. Maar al deze houtsoorten komen uit Noord-Amerika. Omdat wij hier werken, lesgeven en varen, wilden we weten wat er mogelijk was met hout dat in onze eigen regio groeit.

1. Via Habitus: bomen die moeten wijken

Onze vrienden van Habitus verzorgen bomen, maar soms moeten ze echt weg: door ziekte, door gevaarlijke situaties of omdat ze dood gaan. Vaak is het hout dan nog uitstekend bruikbaar. Zij laten ons weten wanneer een stam geschikt lijkt, en zo vindt een boom die anders versnipperd zou worden een nieuw leven in een kano of peddel.

2. Hout uit stormschade

Na onweer of storm waaien er soms bomen om. Ook die moeten snel verwijderd worden om onveilige situaties te vermijden. De stammen zijn meestal nog kerngezond. Voor ons zijn dit waardevolle vondsten: lokaal hout met karakter, gevormd door dezelfde wind waarin wij peddelen.

3. Hout uit natuurbeheer

Soms kopen we ook hout via natuurbeheerders zoals Natuurpunt of Agentschap Natuur en Bos. Dat hout komt uit twee vormen van beheer:

• Exotenbestrijding
  Soorten zoals tamme kastanje, acacia (robinia) of Amerikaanse eik worden verwijderd omdat ze onze inheemse flora verdringen. Ze zijn ecologisch onwenselijk, maar ze leveren vaak prachtig hout op dat uitstekend bruikbaar is voor boten en peddels.
• Omvormingsprojecten
  In sommige gebieden worden bomen geveld om oude graslanden te herstellen. Historisch werden houtkanten beheerd voor hakhout en gereedschappen, maar sinds de Tweede Wereldoorlog zijn veel van die open landschappen dichtgegroeid. Bij zulke omvormingen worden soms zelfs inlandse soorten zoals eik of beuk gekapt. Het voelt dubbel, maar het geeft voldoening dat dit hout bij ons opnieuw een doel krijgt.

Het stammenhout moet natuurlijk ook gezaagd worden. Dat doen we in samenwerking met onze vriend Frank Vandenbussche, die met zijn mobiele zagerij al ons hout op maat zaagt, precies volgens onze specificaties.

Het mooie is: vellen en zagen gebeuren op dezelfde plek. Geen onnodige transporten, geen verspilling. Een boom wordt geveld waar hij stond, gezaagd waar hij lag, en vertrekt daarna rechtstreeks naar onze houtbibliotheek om te drogen.

Door deze drie stromen en het mobiele zagen hebben we nu een gevarieerde bibliotheek:
acacia (robinia), esdoorn, zwarte els, berk, es, eik, tamme kastanje en linde.

Acacia gebruiken we steeds vaker voor de gangboorden van onze kano’s. Het hout behoort tot duurzaamheidsklasse 1–2 en is daarmee uitzonderlijk bestand tegen vocht, rot en insecten ,  vergelijkbaar met tropisch hardhout, maar volledig Europees.

Essenhout blijft onze standaard voor de massief houten peddels uit de Classic Line, waar we eerder een blog over schreven.

Voor de peddels van onze Style Line kozen we vroeger voor de lichte stukken Ayous, een houtsoort uit West-Afrika. Ondertussen schakelen we over op populier en berk, beide lokaal beschikbaar.
Ze zijn licht, sterk genoeg voor peddelbladen, en hebben een fijne, delicate tekening die prachtig naar voren komt wanneer het blad wordt gevormd en geolied.

We blijven onze houtbibliotheek uitbreiden en zijn altijd op zoek naar bijzonder hout. Vooral notelaar en kerselaar zijn zeer welkom, maar ook andere bijzondere stammen of stukken mogen ons altijd worden aangeboden.

Belangrijk: vellingen gebeuren uiteraard altijd door professionele vakmensen en op een veilige manier.

Wie denkt dat hij iets voor ons heeft, mag ons gerust contacteren. Vaak krijgt een boom die anders in stukken zou verdwijnen, bij ons een nieuw leven ,  in een peddel, een gunwale of een kano die weer jaren meegaat.